Ψυχικές διαταραχές: Χημικά συστατικά σε σαρανταποδαρούσες ανοίγουν τον δρόμο για νέες θεραπείες
Άγνωστα χημικά συστατικά σε σαρανταποδαρούσες φέρνουν νέες ελπίδες στη μάχη κατά νευρολογικών ασθενειών.
Οι μεγαλύτερες ανακαλύψεις συχνά κρύβονται σε μέρη που δεν περιμένει κανείς και ένα τέτοιο παράδειγμα είναι οι σαρανταποδαρούσες (μυριάποδα). Ερευνητές από το Virginia Tech εντόπισαν σε ορισμένα είδη χημικών ουσιών με πολύπλοκη χημική δομή, ικανές να επηρεάζουν τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Η προσοχή έχει στραφεί ιδιαίτερα στο είδος Andrognathus corticarius, που ζει ανάμεσα σε πεσμένα φύλλα και ξύλα, καθώς οι εκκρίσεις του περιέχουν μόρια που ίσως ανοίξουν τον δρόμο για νέες θεραπείες νευροεκφυλιστικών παθήσεων.
Η δύναμη της φύσης
Σε μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Journal of the American Chemical Society αναφέρεται ότι η χημική ποικιλία που κρύβεται σε αυτά τα αρθρόποδα είναι εντυπωσιακή. Μέχρι πριν λίγα χρόνια, η επιστήμη είχε καταγράψει ελάχιστα δεδομένα για τα συγκεκριμένα είδη, όμως πρόσφατες μελέτες αποκάλυψαν νέες κατηγορίες αλκαλοειδών. Τα μόρια αυτά, που πήραν τα ονόματα ανδρογναθίνες και ανδρογναθανόλες, ξεχωρίζουν για την περίπλοκη δομή τους. Ορισμένα διαθέτουν επτά διαφορετικά χημικά κέντρα που σπάνια συναντώνται σε φυσικά προϊόντα. Στη φύση, οι σαρανταποδαρούσες απελευθερώνουν αυτές τις ουσίες για να αμυνθούν απέναντι σε απειλές όπως τα μυρμήγκια, τα οποία μάλιστα παρουσίασαν αποδιοργανωμένη συμπεριφορά όταν εκτέθηκαν σε αυτές.
Ο υποδοχέας Sigma-1
Όπως διαβάζουμε στο The Brighter Side News, οι ερευνητές ανέλυσαν πλήρως τις εκκρίσεις των μικροσκοπικών αυτών οργανισμών. Χρησιμοποιώντας τεχνικές φασματομετρίας και μαγνητικού συντονισμού, κατάφεραν να απομονώσουν ουσίες που αλληλεπιδρούν με τον υποδοχέα Sigma-1 στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Ο συγκεκριμένος υποδοχέας σχετίζεται με τον έλεγχο του πόνου, την προστασία των νευρικών κυττάρων αλλά και ψυχικές διαταραχές. Το γεγονός ότι τα νέα μόρια δρουν σε αυτό το σημείο ενισχύει την πιθανότητα να αποτελέσουν τη βάση για καινοτόμα φάρμακα.
Η αξία των αφανών οργανισμών
Δεν είναι η πρώτη φορά που η φύση προσφέρει έμπνευση. Από τα αντιβιοτικά μέχρι αντικαρκινικά φάρμακα, πολλά από τα πιο αποτελεσματικά σκευάσματα έχουν προέλευση σε μικροοργανισμούς και φυτά. Οι σαρανταποδαρούσες φαίνεται να συνεχίζουν αυτή την παράδοση, δίνοντας στους επιστήμονες μια νέα γκάμα μορίων με πιθανές θεραπευτικές εφαρμογές. Παρ’ όλα αυτά, η πολυπλοκότητα της δομής τους καθιστά δύσκολη την αναπαραγωγή τους στο εργαστήριο, κάτι που σημαίνει πως θα απαιτηθεί χρόνος και εντατική έρευνα πριν δούμε απτά αποτελέσματα.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι για να αξιοποιηθούν οι ουσίες αυτές θα πρέπει πρώτα να συντεθεί ικανή ποσότητα στο εργαστήριο, ώστε να γίνουν δοκιμές σε ανθρώπινα κύτταρα και αργότερα σε ζωικά μοντέλα. Αν και η διαδικασία είναι μακρά, το γεγονός ότι τα μόρια αυτά στοχεύουν τον Sigma-1 υποδοχέα τα καθιστά ιδιαίτερα ελπιδοφόρα. Το πεδίο των νευρολογικών παθήσεων και του χρόνιου πόνου έχει ανάγκη από νέες θεραπευτικές στρατηγικές, και οι σαρανταποδαρούσες ίσως να αποτελέσουν μια απρόσμενη πηγή.
